Το παιδί, ο χώρος, το atelier και οι εκατό γλώσσες
ΔΙΑ ΖΩΣΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
Reggio Emilia — Level 1
Γνωριμία με τη Φιλοσοφία
Το παιδί, ο χώρος, το atelier και οι εκατό γλώσσες
Το Reggio Emilia — Level 1: Γνωριμία με τη Φιλοσοφία είναι ένα ετήσιο πρόγραμμα για παιδαγωγούς, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες που θέλουν να γνωρίσουν τις βασικές αρχές της φιλοσοφίας Reggio Emilia και να τις συνδέσουν με την καθημερινή παιδαγωγική πράξη.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ανθρώπους που έρχονται για πρώτη φορά σε οργανωμένη επαφή με τη φιλοσοφία Reggio Emilia, αλλά και σε όσους έχουν ήδη ακούσει ή διαβάσει αποσπασματικά για την προσέγγιση και επιθυμούν να αποκτήσουν ένα πιο καθαρό, συγκροτημένο και βιωματικό πλαίσιο κατανόησης.
Στο κέντρο του προγράμματος βρίσκεται η εικόνα του παιδιού ως ικανού, ενεργού, δημιουργικού και σχεσιακού υποκειμένου. Το παιδί δεν αντιμετωπίζεται ως παθητικός δέκτης γνώσης, αλλά ως ερευνητής του κόσμου, ως πρόσωπο που διατυπώνει υποθέσεις, δημιουργεί σχέσεις, κατασκευάζει νοήματα και εκφράζεται μέσα από πολλές γλώσσες.
Η φιλοσοφία Reggio Emilia δεν παρουσιάζεται ως μέθοδος με έτοιμες δραστηριότητες. Προσεγγίζεται ως παιδαγωγική στάση: ένας τρόπος να βλέπουμε το παιδί, τον χώρο, τα υλικά, την ομάδα, την οικογένεια, την τεκμηρίωση και τον ρόλο του παιδαγωγού.
Το πρόγραμμα έχει θεωρητικό και βιωματικό χαρακτήρα. Κάθε συνάντηση συνδέει τη θεωρητική κατανόηση με παραδείγματα από την παιδαγωγική πράξη, μικρές εργαστηριακές διερευνήσεις, ασκήσεις παρατήρησης, τεκμηρίωση και αναστοχασμό.
Στόχος δεν είναι να δοθούν έτοιμες ιδέες για δραστηριότητες, αλλά να καλλιεργηθεί ένας διαφορετικός τρόπος παιδαγωγικής σκέψης, που μπορεί να μεταφερθεί στην καθημερινή εργασία με παιδιά.
Που απευθύνεται
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε:
παιδαγωγούς προσχολικής ηλικίας, νηπιαγωγούς, εκπαιδευτικούς, φοιτήτριες παιδαγωγικών τμημάτων, ψυχολόγους, ειδικές θεραπεύτριες, επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά και σε όσες επιθυμούν να γνωρίσουν τη φιλοσοφία Reggio Emilia με οργανωμένο, βιωματικό και ουσιαστικό τρόπο.
Δεν απαιτείται προηγούμενη εκπαίδευση στη φιλοσοφία Reggio Emilia.
Δομή προγράμματος
1. Εισαγωγή στη φιλοσοφία Reggio Emilia
Η πρώτη ενότητα εισάγει τις συμμετέχουσες στο ιστορικό και παιδαγωγικό πλαίσιο της φιλοσοφίας Reggio Emilia. Θα γνωρίσουμε τον ρόλο του Loris Malaguzzi, τη σημασία της μεταπολεμικής γέννησης των σχολείων Reggio Emilia και τη βασική ιδέα ότι η παιδαγωγική μπορεί να είναι μια δημοκρατική, συλλογική και δημιουργική πράξη.
Εστιάζουμε στην έννοια των εκατό γλωσσών του παιδιού ως βαθιά παιδαγωγική θέση: το παιδί σκέφτεται, επικοινωνεί και μαθαίνει με πολλούς τρόπους.
2. Θεωρητικές επιρροές και παιδαγωγικό πλαίσιο
Στη συνάντηση αυτή θα δούμε βασικές επιρροές που βοηθούν να κατανοήσουμε τη λογική της: Dewey, Vygotsky, Piaget, Bruner, Gardner, Bronfenbrenner και κοινωνικοπολιτισμικές θεωρίες μάθησης.
Στόχος είναι να δούμε πώς αυτές οι ιδέες συνδέονται με την καθημερινή πράξη: τη συνεργασία, την παρατήρηση, το project, τη σχέση παιδιού-χώρου-ομάδας και τον ρόλο του παιδαγωγού.
3. Η εικόνα του παιδιού
Η εικόνα του παιδιού αποτελεί τον πυρήνα της φιλοσοφίας Reggio Emilia. Θα διερευνήσουμε τι σημαίνει να βλέπουμε το παιδί ως ικανό, δημιουργικό, σχεσιακό και ενεργό υποκείμενο.
Η ενότητα εστιάζει και στην παιδαγωγική σημασία της αβεβαιότητας. Ο παιδαγωγός δεν χρειάζεται να γνωρίζει από πριν την κατάληξη κάθε διαδικασίας. Μαθαίνει να παρατηρεί, να ακούει και να ακολουθεί τις υποθέσεις των παιδιών.
4. Ο ρόλος του παιδαγωγού
Ο παιδαγωγός στη φιλοσοφία Reggio Emilia δεν είναι απλώς εκείνος που οργανώνει δραστηριότητες. Είναι συνοδοιπόρος, ερευνητής, παρατηρητής και συν-δημιουργός παιδαγωγικών συνθηκών.
Στην ενότητα αυτή θα δουλέψουμε την παιδαγωγική της ακρόασης: πώς ακούμε τα λόγια των παιδιών, αλλά και τις χειρονομίες, τις σιωπές, τις επιλογές, τις σχέσεις, τα υλικά και τον τρόπο που τα παιδιά οργανώνουν τη σκέψη τους.
5. Progettazione: ο ανοιχτός παιδαγωγικός σχεδιασμός
Η progettazione είναι μια από τις πιο σημαντικές έννοιες της προσέγγισης. Δεν σημαίνει ένα προκαθορισμένο πλάνο δραστηριοτήτων, αλλά έναν ανοιχτό σχεδιασμό που στηρίζεται στην παρατήρηση, στα ερωτήματα των παιδιών και στις διαδρομές που αναδύονται μέσα στην ομάδα.
Θα δούμε πώς σχεδιάζεται ένα project, πώς παραμένει ανοιχτό, πώς αλλάζει πορεία και πώς ο παιδαγωγός μπορεί να οργανώνει πλαίσια έρευνας χωρίς να ελέγχει πλήρως το αποτέλεσμα.
6. Παιδαγωγική τεκμηρίωση
Η τεκμηρίωση δεν είναι απλή φωτογράφιση ή καταγραφή. Είναι εργαλείο σκέψης, μάθησης, αναστοχασμού και επικοινωνίας.
Στην ενότητα αυτή θα δούμε πώς η τεκμηρίωση βοηθά τον παιδαγωγό να κατανοήσει τη σκέψη των παιδιών, πώς επιστρέφει στην ομάδα ως υλικό συνέχισης της έρευνας και πώς μπορεί να επικοινωνήσει τη διαδικασία με τις οικογένειες.
7. Οι πολλαπλές γλώσσες του παιδιού
Η έννοια των πολλαπλών γλωσσών συνδέεται με την πολυτροπικότητα της παιδικής σκέψης. Τα παιδιά σκέφτονται με το σώμα, την κίνηση, το σχέδιο, τον ήχο, την κατασκευή, το παιχνίδι, την εικόνα, τη σχέση και την ύλη.
Η ενότητα αυτή θα συνδέσει τις εκατό γλώσσες με τις τέχνες, την έκφραση και τη δυνατότητα του παιδιού να δημιουργεί νοήματα μέσα από διαφορετικά μέσα.
8. Materiality
Η ύλη έχει ιδιαίτερη σημασία στη φιλοσοφία Reggio Emilia. Τα ανοιχτά υλικά, τα φυσικά υλικά, τα ανακυκλώσιμα στοιχεία και τα loose parts δεν είναι απλώς υλικά για κατασκευές. Είναι αφορμές για σκέψη, πειραματισμό, συνδυασμούς και σχέσεις.
Θα γίνει εισαγωγή στη φιλοσοφία του Remida και στη σημασία των ανοιχτών υλικών στην παιδαγωγική πράξη. Η ενότητα αυτή λειτουργεί ως βασική εισαγωγή στην έννοια της ύλης, ενώ η πιο προχωρημένη εμβάθυνση στην υλικότητα, στον Νέο Υλισμό και στην posthuman οπτική αναπτύσσεται στο Level 2.
9. Η σύγχρονη τέχνη στην παιδαγωγική Reggio Emilia
Η τέχνη στη φιλοσοφία Reggio Emilia λειτουργεί ως τρόπος σκέψης, έρευνας και σχέσης με τον κόσμο.
Θα διερευνήσουμε πώς καλλιτεχνικές πρακτικές όπως το installation art, η γλυπτική με υλικά, η φωτογραφία και οι μικτές τεχνικές μπορούν να συνδεθούν με παιδαγωγικά projects χωρίς να γίνονται απλή μίμηση έργων καλλιτεχνών.
10. Ο χώρος ως τρίτος παιδαγωγός
Ο τρόπος που είναι οργανωμένη η τάξη, το φως, η πρόσβαση στα υλικά, οι διαδρομές, οι γωνιές, οι επιφάνειες και τα σημεία συνάντησης επηρεάζουν τον τρόπο που τα παιδιά σκέφτονται, κινούνται και σχετίζονται.
Στην ενότητα αυτή θα δούμε πώς ο χώρος μπορεί να λειτουργήσει ως παιδαγωγός και πώς ο σχεδιασμός του περιβάλλοντος μπορεί να υποστηρίξει την αυτονομία, τη συνεργασία και την έρευνα των παιδιών.
11. Το atelier και ο ρόλος της atelierista
Το atelier είναι ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς θεσμούς της φιλοσοφίας Reggio Emilia. Δεν είναι απλώς χώρος εικαστικών, αλλά τόπος έρευνας, δημιουργικότητας και συνάντησης ανάμεσα σε παιδιά, υλικά, τέχνες και παιδαγωγούς.
Θα δουλέψουμε τη διαφορά ανάμεσα στο atelier και στην κλασική εικαστική δραστηριότητα, καθώς και τη συνεργασία ανάμεσα στον παιδαγωγό και την atelierista.
12. Οι γονείς ως συνομιλητές της παιδαγωγικής διαδικασίας
Η σχέση σχολείου και οικογένειας είναι βασικό στοιχείο της φιλοσοφίας Reggio Emilia. Οι γονείς δεν αντιμετωπίζονται ως εξωτερικοί παρατηρητές, αλλά ως συνομιλητές, συνεργάτες και μέρος της κοινότητας.
Η ενότητα αυτή θα εστιάσει στη συμμετοχή των γονιών, στη συνεργασία, στην επικοινωνία μέσα από την τεκμηρίωση και στη σημασία της παιδαγωγικής φιλοσοφίας ως κοινοτικής πρακτικής.
13. Το σχολείο ως κοινότητα
Τα σχολεία Reggio Emilia συνδέονται με μια βαθιά κοινωνική και πολιτική διάσταση της παιδαγωγικής. Το σχολείο δεν είναι απομονωμένο από την πόλη, την οικογένεια, την κοινότητα και τον δημόσιο χώρο.
Θα δουλέψουμε την έννοια της παιδαγωγικής πόλης και τη σημασία του σχολείου ως κοινότητας σχέσεων, διαλόγου, συμμετοχής και δημοκρατικής πράξης.
14. Η συστημική ματιά στη φιλοσοφία Reggio Emilia
Η φιλοσοφία Reggio Emilia μπορεί να συναντηθεί δημιουργικά με τη συστημική σκέψη. Το παιδί δεν υπάρχει μόνο του, αλλά μέσα σε πολλαπλά συστήματα: οικογένεια, ομάδα, σχολείο, κοινότητα, πολιτισμικό και κοινωνικό πλαίσιο.
Στην ενότητα αυτή θα δούμε πώς η συστημική ματιά βοηθά να κατανοήσουμε τις σχέσεις παιδιών, παιδαγωγών, οικογενειών, υλικών και χώρων.
15. Μια πρώτη γνωριμία με σύγχρονες οπτικές: ύλη, περιβάλλον και σχέσεις
Η ενότητα αυτή λειτουργεί ως γέφυρα προς πιο σύγχρονες παιδαγωγικές συζητήσεις. Θα ανοίξουμε μια πρώτη συζήτηση για το παιδί σε σχέση με την ύλη, τα πράγματα, το περιβάλλον και την οικολογική διάσταση της μάθησης.
Στόχος είναι να κατανοήσουμε ότι η μάθηση δεν συμβαίνει μόνο «μέσα στο παιδί», αλλά μέσα σε σχέσεις με ανθρώπους, υλικά, χώρους και περιβάλλοντα.
16. Mini Stories ως παιδαγωγική μεθοδολογία
Οι mini stories αποτελούν έναν τρόπο σύντομης, ουσιαστικής τεκμηρίωσης της παιδαγωγικής διαδικασίας.Είναι τρόπος να αναδειχθεί μια στιγμή σκέψης, μια σχέση, μια υπόθεση, μια μετακίνηση.
Στην ενότητα αυτή οι συμμετέχουσες θα δουλέψουν πάνω στη δημιουργία μικρών παιδαγωγικών ιστοριών που μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλεία τεκμηρίωσης, επικοινωνίας και αναστοχασμού.
17. Σχεδιάζοντας ένα project με τη σύνθεση των τεχνών
Η ενότητα αυτή φέρνει μαζί όσα έχουν προηγηθεί: παιδί, χώρος, υλικά, τέχνη, ομάδα, τεκμηρίωση και progettazione.
Οι συμμετέχουσες θα δουλέψουν πάνω στον σχεδιασμό ενός μικρού project που συνδυάζει διαφορετικές γλώσσες: εικαστικά, φωτογραφία, κίνηση, κατασκευή, αφήγηση, αντικείμενα, ήχο ή χώρο. Στόχος είναι να κατανοηθεί στην πράξη πώς ένα project είναι ζωντανή παιδαγωγική διερεύνηση.
18. Προσωπικό portfolio
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι συμμετέχουσες θα δημιουργήσουν ένα προσωπικό portfolio, το οποίο θα περιλαμβάνει σημειώσεις, υλικές διερευνήσεις, μικρές τεκμηριώσεις, φωτογραφικές καταγραφές, αναστοχαστικά κείμενα και παιδαγωγικά ερωτήματα.
Το portfolio είναι ένας χώρος παρατήρησης, προσωπικής σύνθεσης και εμβάθυνσης στη φιλοσοφία Reggio Emilia.
19. Παρουσίαση εργασιών / έκθεση εκπαιδευομένων
Προς το τέλος του προγράμματος, οι συμμετέχουσες θα έχουν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν μέρος της διαδρομής τους μέσα από το προσωπικό τους portfolio, μικρές τεκμηριώσεις, υλικές διερευνήσεις ή σχεδιασμούς projects.
Η παρουσίαση λειτουργεί ως χώρος μοιράσματος, αναστοχασμού και συλλογικής σύνθεσης.
20. Κλείσιμο έτους και αναστοχασμός
Η τελευταία συνάντηση αφιερώνεται στη σύνθεση της χρονιάς. Οι συμμετέχουσες επιστρέφουν στις βασικές έννοιες του προγράμματος και αναστοχάζονται πάνω στις μετακινήσεις που έγιναν στη δική τους παιδαγωγική ματιά.
Κεντρικό ερώτημα του κλεισίματος:
Τι σημαίνει για μένα, μετά από αυτή τη χρονιά, να σκέφτομαι παιδαγωγικά μέσα από τη φιλοσοφία Reggio Emilia;
Τρόπος προσέγγισης
Οι συναντήσεις περιλαμβάνουν θεωρητική εισήγηση, βιωματικές ασκήσεις, εργασία σε μικρές ομάδες, παρατήρηση υλικού, συζήτηση παραδειγμάτων, μικρές ασκήσεις τεκμηρίωσης και αναστοχασμό.
Η θεωρία συνδέεται διαρκώς με την πράξη. Οι συμμετέχουσες καλούνται να παρακολουθήσουν, να σκεφτούν, να παρατηρήσουν, να δοκιμάσουν, να τεκμηριώσουν και να σχεδιάσουν.
Προσωπικό portfolio
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι συμμετέχουσες θα δημιουργήσουν προσωπικό portfolio με σημειώσεις, υλικές διερευνήσεις, φωτογραφικές καταγραφές, μικρές τεκμηριώσεις, παιδαγωγικά ερωτήματα και αναστοχαστικά κείμενα.
Το portfolio αποτελεί μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και βοηθά κάθε συμμετέχουσα να παρακολουθήσει τη δική της διαδρομή μέσα στη χρονιά.
Πληροφορίες
Διάρκεια: Ετήσιο πρόγραμμα
Έναρξη: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 09 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
Συναντήσεις: 2 Παρασκευές τον μήνα
Ημέρα και ώρα: Παρασκευή, 18:00–21:00
Κόστος συμμετοχής: 800€
Προκαταβολή εγγραφής: 100€
Αποπληρωμή: 10 μηνιαίες δόσεις των 70€ (Οκτώβριος 2026-Ιούλιος 2027)
Βεβαίωση: δίνεται βεβαίωση παρακολούθησης
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ: 09+23/10/26, 06+20/11/26, 04+18/12/26, 15+29/01/26, 12+26/02/27, 12+26/03/27, 09+16/04/27, 14+21/05/27, 11+18/06/27, 01(ημέρα Πέμπτη)+08(ημέρα Πέμπτη)/07/27
Για να θεωρηθεί ολοκληρωμένη η παρακολούθηση, επιτρέπονται έως 4 απουσίες κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου απουσιών, η παρακολούθηση θεωρείται μη ολοκληρωμένη και δεν δίνεται βεβαίωση παρακολούθησης.
Για την παραλαβή της βεβαίωσης παρακολούθησης χρειάζεται να έχει ολοκληρωθεί η οικονομική εξόφληση του προγράμματος.
Η βεβαίωση παρακολούθησης δεν αποτελεί πτυχίο, δίπλωμα, πιστοποιητικό επαγγελματικών προσόντων ή άδεια άσκησης επαγγέλματος. Το πρόγραμμα έχει χαρακτήρα επιμόρφωσης και επαγγελματικής ανάπτυξης.
Εγγραφές
Οι εγγραφές πραγματοποιούνται με αποστολή αναλυτικού βιογραφικού στο email :
Στον τίτλο του email παρακαλούμε να αναγράφεται:
Reggio Emilia — Level 1
Στο email χρειάζεται να αναφέρεται επίσης το ονοματεπώνυμο, η ιδιότητα, ένα τηλέφωνο επικοινωνίας και λίγες πληροφορίες για το ενδιαφέρον συμμετοχής στο πρόγραμμα.
Οι θέσεις είναι περιορισμένες και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας με βάση την ολοκλήρωση της διαδικασίας εγγραφής.
Θέλετε να συνεχίσετε σε πρόγραμμα εμβάθυνσης;
Για όσες/όσους έχουν ήδη γνωρίσει τις βασικές αρχές της φιλοσοφίας Reggio Emilia ή για όσες ολοκληρώσουν το Level 1 και επιθυμούν να συνεχίσουν σε ένα πιο προχωρημένο επίπεδο, υπάρχει το:
Reggio Emilia — Level 2
Reggio Emilia και οι Γλώσσες της Ύλης
Το Level 2 είναι ένα πρόγραμμα εμβάθυνσης στη φιλοσοφία Reggio Emilia μέσα από την ύλη, την τέχνη, την παιδαγωγική τεκμηρίωση, το Posthumanism και τον Νέο Υλισμό / New Materialism.
Στο πρόγραμμα αυτό δεν επιστρέφουμε εισαγωγικά στις βασικές έννοιες. Τις ξανασυναντάμε μέσα από τις γλώσσες της ύλης: επιφάνειες, ίχνη, στρώσεις, ανοίγματα, ενώσεις, διαφάνειες, μεταμορφώσεις, αντικείμενα και μικρές εγκαταστάσεις στον χώρο.
Δείτε αναλυτικά το Reggio Emilia — Level 2 ΕΔΩ
Ροδάκινο 