Μια posthuman και νεοϋλιστική ματιά στην παιδαγωγική πράξη
LEVEL 2
Η φιλοσοφία Reggio Emilia σε διάλογο με το Posthumanism και τον Νέο Υλισμό / New Materialism
Το Reggio Emilia — Level 2: Οι γλώσσες της Ύλης είναι ένα προχωρημένο ετήσιο πρόγραμμα εμβάθυνσης για παιδαγωγούς, εκπαιδευτικούς, atelieristas και επαγγελματίες που έχουν ήδη προηγούμενη σχέση με τη φιλοσοφία Reggio Emilia και επιθυμούν να ερευνήσουν κι άλλο τη φιλοσοφία μέσα από την ύλη, την τέχνη, την παιδαγωγική τεκμηρίωση, τον Νέο Υλισμό / New Materialism και την posthuman οπτική.
Το πρόγραμμα θεωρεί ότι οι συμμετέχοντες έχουν ήδη μια αρχική εξοικείωση με έννοιες όπως οι εκατό γλώσσες, το atelier, η τεκμηρίωση, η ακρόαση, η progettazione και ο χώρος ως τρίτος παιδαγωγός.
Στόχος του Level 2 είναι να εμβαθύνει σε αυτές τις έννοιες μέσα από την εμπειρία της ύλης και μέσα από σύγχρονες θεωρητικές οπτικές που μετακινούν το βλέμμα μας πέρα από τον άνθρωπο ως μοναδικό κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας.
Στο κέντρο του προγράμματος βρίσκονται οι γλώσσες της ύλης: επιφάνειες, ίχνη, στρώσεις, ανοίγματα, ενώσεις, διαφάνειες, αντιστάσεις, μεταμορφώσεις, αντικείμενα και μικρές εγκαταστάσεις στον χώρο.
Κάθε συνάντηση ξεκινά από ένα υλικό ή από μια υλική συμπεριφορά και, μέσα από αυτή, οι συμμετέχοντες ξανασκέφτονται βασικές έννοιες της φιλοσοφίας Reggio Emilia.
Η ύλη αντιμετωπίζεται ως ενεργός συνομιλητής της παιδαγωγικής διαδικασίας. Τα υλικά αντιστέκονται, μεταμορφώνονται, αφήνουν ίχνη, δημιουργούν απρόβλεπτες διαδρομές και συμμετέχουν στην παραγωγή νοήματος.
Μέσα από τον διάλογο με το Posthumanism και τον Νέο Υλισμό / New Materialism, η μάθηση προσεγγίζεται ως κάτι που αναδύεται μέσα από σχέσεις ανάμεσα σε παιδιά, παιδαγωγούς, υλικά, αντικείμενα, σώματα, χώρους, φως, χρόνο και περιβάλλοντα. Η σκέψη αναδύεται μέσα σε ένα πεδίο σχέσεων, όπου η ύλη, ο χώρος και τα αντικείμενα έχουν ενεργό ρόλο.
Το πρόγραμμα προτείνει έναν τρόπο ερευνητικής παιδαγωγικής σκέψης. Καλεί τους συμμετέχοντες να παρατηρήσουν πώς τα υλικά επηρεάζουν τη σκέψη, πώς ο χώρος και τα αντικείμενα συνδιαμορφώνουν τη μάθηση, πώς η τεκμηρίωση μπορεί να αναδείξει τις σχέσεις ανάμεσα σε παιδιά και ύλη, και πώς ο παιδαγωγός μπορεί να σχεδιάζει ανοιχτές ερευνητικές καταστάσεις χωρίς να προκαθορίζει το αποτέλεσμα.
Σε ποιους απευθύνεται
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε παιδαγωγούς, εκπαιδευτικούς, atelieristas, ψυχολόγους, ειδικούς θεραπευτές και επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά και έχουν ήδη προηγούμενη σχέση με τη φιλοσοφία Reggio Emilia.
Μπορούν να συμμετέχουν ενδιαφερόμενοι που έχουν παρακολουθήσει το Level 1 ή άλλο σχετικό πρόγραμμα, έχουν εμπειρία σε παιδαγωγικά πλαίσια εμπνευσμένα από το Reggio Emilia ή έχουν εργαστεί με έννοιες όπως το atelier, η παιδαγωγική τεκμηρίωση, τα projects, τα υλικά και οι εκατό γλώσσες.
Θεματικές ενότητες
1. Από το υλικό στη γλώσσα
Η ύλη ως τρόπος σκέψης στη φιλοσοφία Reggio Emilia. Το υλικό είναι αγλώσσα, αντίσταση, δυνατότητα, ρυθμός και σχέση.
2. Επιφάνειες
Χαρτί, ύφασμα, ξύλο και ανάγλυφα πεδία. Τι είναι μια επιφάνεια για ένα παιδί; Πάνω σε τι αφήνει ίχνη; Πώς μια επιφάνεια γίνεται πεδίο έρευνας;
3. Ίχνη
Χειρονομίες, σημάδια και μνήμη της πράξης. Το ίχνος ως τρόπος σκέψης και όχι ως απλό αποτέλεσμα μιας κίνησης.
4. Στρώσεις
Ό,τι φαίνεται και ό,τι μένει από κάτω. Οι στρώσεις ως τρόπος να σκεφτούμε την παιδική σκέψη, την τεκμηρίωση και τη διαδρομή μιας διαδικασίας.
5. Ρωγμές και ανοίγματα
Το κενό ως χώρος σκέψης. Η ρωγμή, το άνοιγμα και το πέρασμα ως αφορμές για παιδαγωγική παρατήρηση και σχεδιασμό.
6. Ενώσεις
Ραφή, κόμπος, σύνδεση, επιδιόρθωση. Η ένωση ως υλική και παιδαγωγική χειρονομία που ανοίγει σκέψεις γύρω από τη σχέση, τη συνέχεια και τη φροντίδα.
7. Αντιστάσεις
Υλικά που δεν υπακούν εύκολα. Ξύλο, σύρμα, χοντρό χαρτόνι, πλέγμα και άλλα υλικά που ζητούν χρόνο, επανασχεδιασμό και υπομονή.
8. Διαφάνειες
Φως, σκιά, προβολή και ορατότητα. Τι φαίνεται, τι κρύβεται και τι μεταμορφώνεται όταν το βλέμμα περνά μέσα από ένα υλικό;
9. Μεταμορφώσεις
Όταν η ύλη αλλάζει κατάσταση. Νερό, πηλός, χαρτί, χρώμα, απορρόφηση, στέγνωμα, αποτύπωμα, χρόνος και αλλαγή.
10. Αντικείμενα με ιστορίες
Found materials, μνήμη και προηγούμενες ζωές της ύλης. Τα αντικείμενα δεν είναι ουδέτερα· έχουν χρήσεις, ίχνη, ιστορίες και δυνατότητες νέων σχέσεων.
11. Μικρές εγκαταστάσεις
Η ύλη στον χώρο. Από το τραπέζι στο περιβάλλον: αποστάσεις, σκιές, κλίμακα, πέρασμα, σώμα και θέση παρατήρησης.
12. Τεκμηριώνοντας τις σχέσεις
Παιδί, ύλη, χώρος, χρόνος. Η τεκμηρίωση δεν αφορά μόνο το τι έκανε το παιδί, αλλά τι συνέβη ανάμεσα στο παιδί, στο υλικό, στο εργαλείο, στο φως, στον χώρο και στον χρόνο.
13. Progettazione από την ύλη
Σχεδιασμός projects που ξεκινούν από υλικά και όχι από θέματα. Ένα χαρτί που μουσκεύει, μια σκιά που μεγαλώνει, μια επιφάνεια που ανοίγει, ένα ύφασμα που ενώνει.
14. Ο παιδαγωγός ως ερευνητής υλικών σχέσεων
Ο ρόλος του ενήλικα μέσα σε μια posthuman και νεοϋλιστική ανάγνωση του Reggio Emilia. Πώς σχεδιάζει, παρατηρεί και παρεμβαίνει όταν η μάθηση δεν ανήκει μόνο στο παιδί, αλλά σε ολόκληρο το πεδίο σχέσεων;
15. Από την ύλη στη φιλοσοφία
Σύνθεση, portfolio και παιδαγωγική μεταφορά. Πώς η εργασία με την ύλη μάς βοηθά να καταλάβουμε βαθύτερα τη φιλοσοφία Reggio Emilia;
Τρόπος προσέγγισης
Κάθε συνάντηση ξεκινά από ένα υλικό, μια υλική συμπεριφορά ή μια μικρή ερευνητική συνθήκη.
Οι συμμετέχοντες εργάζονται βιωματικά, παρατηρούν τη διαδικασία, καταγράφουν ίχνη, φωτογραφίζουν, κρατούν σημειώσεις και στη συνέχεια συνδέουν την εμπειρία με τη φιλοσοφία Reggio Emilia, το Posthumanism και τον Νέο Υλισμό.
Η θεωρία δεν αναδύεται μέσα από την ίδια την εμπειρία της ύλης.
Η ερώτηση που μας απασχολεί σε κάθε συνάντηση είναι: Τι συνέβη ανάμεσα σε εμάς, στο υλικό, στον χώρο, στον χρόνο και στη σκέψη;
Οι συμμετέχοντες θα κληθούν να αναπτύξουν ένα προσωπικό portfolio με υλικές διερευνήσεις, μικρές τεκμηριώσεις, φωτογραφικές ακολουθίες, παιδαγωγικά ερωτήματα και σχέδια projects.
Προϋποθέσεις συμμετοχής
Το Level 2 είναι προχωρημένο πρόγραμμα και δεν απευθύνεται σε ανθρώπους που έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με τη φιλοσοφία Reggio Emilia.
Για την εγγραφή χρειάζεται να σταλούν:
1. Αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα.
2. Σύντομο κείμενο με πληροφορίες για την προηγούμενη σχέση του/της ενδιαφερόμενου/ης με τη φιλοσοφία Reggio Emilia.
Το κείμενο μπορεί να αναφέρεται σε προηγούμενα σεμινάρια ή εκπαιδεύσεις, εμπειρία σε παιδαγωγικά πλαίσια, σχέση με το atelier, την παιδαγωγική τεκμηρίωση, τα projects, τα υλικά ή προσωπικά ερωτήματα που έχουν προκύψει από την επαφή με τη φιλοσοφία Reggio Emilia.
Η αποστολή του βιογραφικού και του κειμένου βοηθά την εκπαιδευτική ομάδα να διαμορφώσει μια ομάδα με κοινό επίπεδο αναφοράς, ώστε το πρόγραμμα να λειτουργήσει ως χώρος ουσιαστικής εμβάθυνσης.
Προσωπικό portfolio
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι συμμετέχουσες θα δημιουργήσουν ένα προσωπικό portfolio, το οποίο θα περιλαμβάνει υλικές διερευνήσεις, φωτογραφικές καταγραφές, μικρές τεκμηριώσεις, παιδαγωγικά ερωτήματα και αναστοχαστικά κείμενα.
Το portfolio λειτουργεί ως χώρος παρατήρησης και εμβάθυνσης: ένας τρόπος να καταγραφεί η προσωπική διαδρομή κάθε συμμετέχουσας μέσα από την ύλη, την τέχνη, τη φιλοσοφία Reggio Emilia, το Posthumanism και τον Νέο Υλισμό.
Πληροφορίες
Διάρκεια: Ετήσιο πρόγραμμα
Έναρξη: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 Οκτωβρίου 2026
Συναντήσεις: 2 Παρασκευές τον μήνα
Ημέρα και ώρα: Παρασκευή, 18:00–21:00
Μορφή: διά ζώσης ή/και διαδικτυακή παρακολούθηση
Κόστος συμμετοχής: 900€
Προκαταβολή εγγραφής: 100€
Αποπληρωμή: 10 μηνιαίες δόσεις των 80€ (Οκτώβριος 2026-Ιούλιος 2027)
Βεβαίωση: Με την ολοκλήρωση του προγράμματος δίνεται βεβαίωση παρακολούθησης. Η βεβαίωση δεν αποτελεί πτυχίο, δίπλωμα, πιστοποιητικό επαγγελματικών προσόντων. Το πρόγραμμα έχει χαρακτήρα επιμόρφωσης/επαγγελματικής ανάπτυξης.
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ: 16+30/10/26, 13+27/11/26, 11+18/12/26, 08+22/01/27, 05+19/02/27, 05+19/03/27, 02+16/04/27, 14+28/05/27, 04+11/06/27, 02+09/07/27.
Εγγραφές
Οι εγγραφές για το Reggio Emilia — Level 2: Reggio Emilia και οι Γλώσσες της Ύλης ξεκινούν τη Δευτέρα 11 Μαΐου 2026 και ολοκληρώνονται στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, εκτός εάν οι διαθέσιμες θέσεις καλυφθούν νωρίτερα.
Για την εκδήλωση ενδιαφέροντος χρειάζεται να σταλούν στο teamrodakino@gmail.com:
1. Αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα
2. Σύντομο κείμενο που περιγράφει την προηγούμενη εμπειρία ή σχέση με τη φιλοσοφία Reggio Emilia
Στον τίτλο του email παρακαλούμε να αναγράφεται:
Reggio Emilia — Level 2
Η αποστολή του βιογραφικού και του σύντομου κειμένου βοηθά την εκπαιδευτική ομάδα να διαμορφώσει μια ομάδα με κοινό επίπεδο αναφοράς, ώστε το πρόγραμμα να λειτουργήσει ως χώρος ουσιαστικής εμβάθυνσης.
Οι θέσεις είναι περιορισμένες και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας, με βάση την αποστολή των απαραίτητων στοιχείων και την ολοκλήρωση της διαδικασίας εγγραφής.
Ροδάκινο 