Δια ζώσης συμμετοχή
ΕΝΑΡΞΗ: ΔΕΥΤΕΡΑ, 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2026
Ετήσιο Πρόγραμμα Καλλιτεχνικής Έκφρασης Παιδαγωγών
Art Education for Educators
Η τέχνη ως εμπειρία, ύλη και παιδαγωγική σκέψη
Το ετήσιο επιμορφωτικό πρόγραμμα «Καλλιτεχνική Εκπαίδευση Παιδαγωγών» πραγματοποιείται για 3η χρονιά από το Ροδάκινο και απευθύνεται σε παιδαγωγούς, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες που εργάζονται ή πρόκειται να εργαστούν με παιδιά και επιθυμούν να εμβαθύνουν στη σχέση τους με την τέχνη, την ύλη και τη δημιουργική διαδικασία.
Το πρόγραμμα δεν εστιάζει στην εκμάθηση έτοιμων δραστηριοτήτων ούτε στην παραγωγή «σωστών» ή «όμορφων» έργων. Αντίθετα, δημιουργεί έναν χώρο βιωματικής και καλλιτεχνικής διερεύνησης, όπου ο/η παιδαγωγός καλείται να συναντήσει ο ίδιος/η ίδια τις τέχνες: να αγγίξει υλικά, να παρατηρήσει εικόνες, να δουλέψει με το σώμα, να πειραματιστεί με τον χώρο, να μεταφράσει έναν ήχο σε γραμμή, μια φωτογραφία σε ύλη, ένα αντικείμενο σε ιστορία, έναν πίνακα σε κίνηση ή μια φράση σε εγκατάσταση.
Η τέχνη προσεγγίζεται ως τρόπος σκέψης, παρατήρησης και παιδαγωγικής σχέσης. Μέσα από τη ζωγραφική, το σχέδιο, το abstract painting, το κολάζ, τις μεικτές τεχνικές, τη φωτογραφία, τον πηλό, το χαρτί, τις χαρτοταινίες, τα ready-made αντικείμενα, την αρχιτεκτονική, το installation art, το σώμα, την κίνηση, τον ήχο και τη δημιουργική γραφή, οι συμμετέχοντες/ουσες καλούνται να αναπτύξουν μια πιο ανοιχτή, πειραματική και καλλιτεχνικά ευαίσθητη παιδαγωγική ματιά.
Το πρόγραμμα λειτουργεί με τη λογική του atelier: κάθε συνάντηση ξεκινά από ένα καλλιτεχνικό ερέθισμα, έναν καλλιτέχνη ή μια μορφή τέχνης και οδηγεί σε βιωματική δράση, υλικό πείραμα και παιδαγωγικό αναστοχασμό.
Στόχος του προγράμματος
Στόχος του προγράμματος είναι οι συμμετέχοντες/ουσες να έρθουν σε ουσιαστική επαφή με διαφορετικές μορφές τέχνης και να καλλιεργήσουν τη δική τους καλλιτεχνική και παιδαγωγική σκέψη.
Μέσα από το πρόγραμμα οι παιδαγωγοί καλούνται:
- να διερευνήσουν τη σχέση τους με την τέχνη και τα υλικά,
- να πειραματιστούν με διαφορετικές καλλιτεχνικές γλώσσες,
- να συνδέσουν την εικόνα, το σώμα, τον χώρο, τον ήχο, το αντικείμενο και την ύλη,
- να αναπτύξουν τρόπους παρατήρησης και τεκμηρίωσης,
- να σχεδιάζουν ανοιχτές καλλιτεχνικές εμπειρίες για παιδιά,
- να απομακρυνθούν από τη λογική της έτοιμης δραστηριότητας,
- να προσεγγίσουν την τέχνη ως παιδαγωγική διαδικασία και όχι ως τελικό αποτέλεσμα.
Θεματικές ενότητες και συναντήσεις
Το πρόγραμμα αποτελείται από 20 τρίωρες συναντήσεις. Κάθε συνάντηση περιλαμβάνει καλλιτεχνικό ερέθισμα, βιωματική δράση με υλικά και αναστοχαστική σύνδεση με την παιδαγωγική πράξη.
Ενότητα 1
Το σώμα μπαίνει στην εικόνα
Η πρώτη ενότητα εστιάζει στη σχέση του/της παιδαγωγού με την εικόνα, το σώμα και την πράξη. Οι συμμετέχοντες/ουσες προσεγγίζουν την τέχνη όχι ως κάτι που παρατηρείται από απόσταση, αλλά ως χώρο μέσα στον οποίο μπορούν να κινηθούν, να αγγίξουν, να παρέμβουν και να δημιουργήσουν.
1η συνάντηση
Όταν ένας πίνακας ζωντανεύει
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Henri Matisse / Marc Chagall / Paula Rego
Οι συμμετέχοντες/ουσες στέκονται απέναντι σε έναν πίνακα και τον προσεγγίζουν με το σώμα: στάσεις, χειρονομίες, βλέμματα, αποστάσεις, παύσεις. Ο πίνακας δεν αναλύεται μόνο με λόγια· μετατρέπεται σε μικρή σκηνή, σε κίνηση, σε υλικό ίχνος και σε αφορμή για παιδαγωγική διερεύνηση.
2η συνάντηση
Χαρτοταινίες: γραμμές στον χώρο
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Fred Sandback / Sol LeWitt
Η χαρτοταινία γίνεται βασικό καλλιτεχνικό υλικό. Οι συμμετέχοντες/ουσες δημιουργούν γραμμές στον χώρο, όρια, περάσματα, διαδρομές, συνδέσεις και αποκλεισμούς. Η συνάντηση διερευνά πώς μια απλή γραμμή μπορεί να αλλάξει την εμπειρία του χώρου και να ενεργοποιήσει το σώμα.
3η συνάντηση
Από τη χειρονομία στο ίχνος
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Cy Twombly / Joan Mitchell
Η κίνηση του σώματος μετατρέπεται σε σχέδιο. Οι συμμετέχοντες/ουσες δουλεύουν με μεγάλες επιφάνειες, κάρβουνο, παστέλ, μαρκαδόρους και χρώμα. Το σχέδιο προσεγγίζεται ως ίχνος χειρονομίας, έντασης, ρυθμού και παρουσίας.
4η συνάντηση
Abstract painting: χρώμα, ένταση και σωματική ζωγραφική
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Helen Frankenthaler / Mark Rothko / Lee Krasner
Η αφηρημένη ζωγραφική γίνεται βιωματική εμπειρία. Οι συμμετέχοντες/ουσες δουλεύουν με χρώμα, ρυθμό, επανάληψη, στρώσεις, σβησίματα, καλύψεις και επιφάνειες. Η έμφαση δεν είναι στο «τι αναπαριστώ», αλλά στο πώς το χρώμα οργανώνει συναίσθημα, ενέργεια και σκέψη.
Ενότητα 2
Εικόνα, φωτογραφία και υλικότητα
Η δεύτερη ενότητα εστιάζει στη φωτογραφία και στην εικόνα ως υλικά που μπορούν να κοπούν, να μεταφερθούν, να φωτιστούν, να καλυφθούν, να συνδυαστούν και να εγκατασταθούν στον χώρο. Η φωτογραφία παύει να είναι απλή καταγραφή και γίνεται υλικό καλλιτεχνικής επεξεργασίας.
5η συνάντηση
Η φωτογραφία αποκτά σώμα
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Annette Messager / Christian Boltanski
Οι συμμετέχοντες/ουσες δουλεύουν με εκτυπωμένες φωτογραφίες και τις μετατρέπουν σε υλικά αντικείμενα: τις τσαλακώνουν, τις κόβουν, τις ράβουν, τις κρεμούν, τις φωτίζουν, τις ενώνουν με ύφασμα, νήμα ή χαρτί. Η εικόνα αποκτά υφή, όγκο και μνήμη.
6η συνάντηση
Φωτογραφία και μνήμη των υλικών
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Sophie Calle / Tacita Dean
Μια φωτογραφία συναντά υλικά που της δίνουν νέα μνήμη: χώμα, άμμο, ύφασμα, χαρτί, ξύλο, πέτρα, νήμα, νερό. Οι συμμετέχοντες/ουσες δημιουργούν μικρές υλικές συνθέσεις γύρω από την εικόνα και διερευνούν πώς η ύλη μεταμορφώνει την αφήγηση.
7η συνάντηση
Κολάζ μεγάλης κλίμακας: κόβω, καλύπτω, επανασυνθέτω
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Hannah Höch / Romare Bearden
Το κολάζ γίνεται σωματική και χωρική πράξη. Οι συμμετέχοντες/ουσες δουλεύουν σε μεγάλες επιφάνειες, κόβουν εικόνες, τις μεγεθύνουν, τις καλύπτουν, τις ξανακολλούν και τις συνδέουν με γραμμές, χρώμα και υλικά.
8η συνάντηση
Από το κολάζ στην εγκατάσταση
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Wangechi Mutu / Sarah Sze
Τα κολάζ μεταφέρονται στον χώρο. Κρέμονται, απλώνονται, τοποθετούνται στο πάτωμα, συνδέονται με νήματα, αντικείμενα και φως. Η εικόνα βγαίνει από την επιφάνεια και γίνεται μικρή εγκατάσταση.
Ενότητα 3
Ύλη, αντικείμενο και μεταμόρφωση
Η τρίτη ενότητα δίνει έμφαση στην υλικότητα. Ο/η παιδαγωγός δουλεύει με πηλό, χαρτί, χαρτόνια, αντικείμενα, ready-made υλικά και μεικτές τεχνικές. Στόχος είναι να κατανοήσει πώς το υλικό σκέφτεται μαζί μας και πώς η μορφή αναδύεται μέσα από τη δράση.
9η συνάντηση
Πηλός: πίεση, ίχνος, μορφή
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Alberto Giacometti / Louise Bourgeois
Ο πηλός ενεργοποιεί το σώμα, την αφή και την πίεση. Οι συμμετέχοντες/ουσες πιέζουν, κόβουν, ενώνουν, ανοίγουν, καταστρέφουν και ξαναφτιάχνουν. Η γλυπτική σκέψη προσεγγίζεται ως διαδικασία μεταμόρφωσης.
10η συνάντηση
Χαρτί που δεν είναι απλώς χαρτί
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Zarina Hashmi / Su Blackwell
Το χαρτί διπλώνεται, σκίζεται, τρυπιέται, ράβεται, τσαλακώνεται, κρεμιέται, γίνεται σώμα, σπίτι, μνήμη, δέρμα, χάρτης ή γλυπτό. Η απλότητα του υλικού γίνεται πεδίο πειραματισμού και ποιητικής διερεύνησης.
11η συνάντηση
Ready-made: το αντικείμενο αλλάζει ζωή
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Marcel Duchamp / Joseph Cornell
Οι συμμετέχοντες/ουσες φέρνουν καθημερινά αντικείμενα και τα επανανοηματοδοτούν. Το αντικείμενο αλλάζει πλαίσιο, συνδέεται με άλλα αντικείμενα, αποκτά ιστορία, γίνεται χαρακτήρας, σύμβολο ή μέρος μιας εγκατάστασης.
12η συνάντηση
Μεικτές τεχνικές: στρώσεις, επιφάνειες, μνήμη
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Robert Rauschenberg / Anselm Kiefer
Η συνάντηση φέρνει μαζί χρώμα, εικόνα, ύφασμα, χαρτί, φωτογραφία, γραφή, αντικείμενα και ίχνη. Οι συμμετέχοντες/ουσες δημιουργούν έργα πολλαπλών στρωμάτων, όπου η μνήμη και η εμπειρία εμφανίζονται μέσα από επιφάνειες, επικαλύψεις και υλικό βάθος.
Ενότητα 4
Χώρος, αρχιτεκτονική και installation art
Η τέταρτη ενότητα μεταφέρει την καλλιτεχνική εμπειρία στον χώρο. Ο/η παιδαγωγός σχεδιάζει, κατασκευάζει, τοποθετεί, φωτίζει και μετακινεί υλικά και αντικείμενα. Η τέχνη γίνεται περιβάλλον, διαδρομή, δωμάτιο, καταφύγιο ή ερώτημα.
13η συνάντηση
Το δωμάτιο ως καλλιτεχνική εμπειρία
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Do Ho Suh / Louise Bourgeois
Οι συμμετέχοντες/ουσες δημιουργούν μικρές μακέτες ή χωρικές συνθέσεις με θέμα το δωμάτιο: δωμάτιο μνήμης, δωμάτιο φόβου, δωμάτιο παιχνιδιού, δωμάτιο αναμονής, δωμάτιο φωτός. Ο χώρος γίνεται καλλιτεχνική και παιδαγωγική κατάσταση.
14η συνάντηση
Χάρτες, διαδρομές και φανταστικές πόλεις
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Julie Mehretu / Guy Debord
Η αρχιτεκτονική συναντά τη χαρτογραφία. Οι συμμετέχοντες/ουσες σχεδιάζουν και κατασκευάζουν διαδρομές, περάσματα, όρια, γέφυρες, πλατείες, κρυψώνες και φανταστικές πόλεις. Ο χάρτης γίνεται αφήγηση και παιδαγωγικό ερώτημα.
15η συνάντηση
Installation art με χαρτοταινίες, νήματα και αντικείμενα
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Chiharu Shiota / Ann Hamilton
Η εγκατάσταση γίνεται συλλογική πράξη. Οι συμμετέχοντες/ουσες δουλεύουν στον χώρο με χαρτοταινίες, νήματα, αντικείμενα, χαρτιά και φωτογραφίες, δημιουργώντας σχέσεις ανάμεσα σε σώματα, υλικά και αποστάσεις.
16η συνάντηση
Το παιδαγωγικό περιβάλλον ως ζωντανή εγκατάσταση
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Reggio Emilia ateliers / Olafur Eliasson
Η τάξη, το atelier ή η γωνιά υλικών αντιμετωπίζεται ως ζωντανή εγκατάσταση. Οι συμμετέχοντες/ουσες διερευνούν πώς το φως, η διάταξη, τα υλικά, οι προσβάσεις και τα κενά επηρεάζουν τη σκέψη και τη δημιουργική δράση των παιδιών.
Ενότητα 5
Συνδέσεις ανάμεσα στις τέχνες και προσωπική καλλιτεχνική γλώσσα
Η τελευταία ενότητα εστιάζει στη μετάφραση ανάμεσα στις τέχνες. Οι συμμετέχοντες/ουσες μετατρέπουν ήχο σε γραμμή, κίνηση σε χρώμα, ποίημα σε εγκατάσταση, αντικείμενο σε ιστορία. Η τέχνη γίνεται τρόπος σκέψης και σύνθεσης.
17η συνάντηση
Από τον ήχο στη γραμμή
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Wassily Kandinsky / John Cage
Ήχοι, ρυθμοί, σιωπές και ηχητικά τοπία μετατρέπονται σε γραμμές, χρώματα, ίχνη και επιφάνειες. Η ακρόαση γίνεται εικαστική πράξη και τρόπος παρατήρησης.
18η συνάντηση
Από την κίνηση στο χρώμα
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Jackson Pollock / Heather Hansen
Η κίνηση προηγείται της ζωγραφικής. Οι συμμετέχοντες/ουσες δουλεύουν με χειρονομίες, ρυθμό, παύση, βάρος και ένταση, και μεταφέρουν την εμπειρία τους σε χρώμα και επιφάνεια.
19η συνάντηση
Από το ποίημα στην εγκατάσταση
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Jenny Holzer / Barbara Kruger
Ένα μικρό κείμενο, ποίημα ή φράση μετατρέπεται σε υλικό χώρο. Οι λέξεις γίνονται αντικείμενα, φως, σκιά, χαρτί, ύφασμα, απόσταση και διαδρομή.
20ή συνάντηση
Τελική σύνθεση: προσωπικό καλλιτεχνικό αρχείο
Καλλιτεχνικό ερέθισμα: Dieter Roth / Sophie Calle
Η τελευταία συνάντηση αφιερώνεται στη σύνθεση της διαδρομής. Οι συμμετέχοντες/ουσες παρουσιάζουν ένα προσωπικό καλλιτεχνικό αρχείο με φωτογραφίες, ίχνη, υλικά, σημειώσεις, αποτυχίες, μικρά έργα και ερωτήματα. Το πρόγραμμα κλείνει με αναστοχασμό πάνω στο πώς η καλλιτεχνική εμπειρία μετακινεί τη θέση του/της παιδαγωγού.
Τρόπος προσέγγισης
Το πρόγραμμα έχει έντονα βιωματικό και εργαστηριακό χαρακτήρα. Κάθε συνάντηση περιλαμβάνει:
- σύντομη εισαγωγή σε καλλιτέχνες ή έργα ως ερέθισμα,
- βιωματική καλλιτεχνική δράση,
- εργασία με υλικά,
- ατομικό και ομαδικό πειραματισμό,
- φωτογραφική ή γραπτή τεκμηρίωση,
- αναστοχαστική συζήτηση,
- σύνδεση της εμπειρίας με την παιδαγωγική πράξη.
Οι συμμετέχοντες/ουσες καλούνται να δουλέψουν με υλικά όπως χαρτί, χρώμα, πηλό, φωτογραφίες, εικόνες, χαρτοταινίες, νήματα, υφάσματα, ready-made αντικείμενα, φυσικά υλικά, ήχο, σώμα και χώρο.
Σε ποιους απευθύνεται
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε:
- παιδαγωγούς προσχολικής ηλικίας,
- εκπαιδευτικούς,
- ειδικούς παιδαγωγούς,
- εμψυχωτές ομάδων παιδιών,
- επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά,
- φοιτητές/τριες παιδαγωγικών, καλλιτεχνικών και ανθρωπιστικών σπουδών.
Δεν απαιτούνται προηγούμενες καλλιτεχνικές σπουδές. Το πρόγραμμα δίνει έμφαση στην προσωπική καλλιτεχνική εμπειρία, στον πειραματισμό και στον παιδαγωγικό αναστοχασμό.
Διάρκεια και σύνολο ωρών
Το πρόγραμμα είναι ετήσιο και περιλαμβάνει 20 τρίωρες συναντήσεις.
Οι σύγχρονες συναντήσεις έχουν συνολική διάρκεια 60 ωρών.
Το συνολικό πρόγραμμα αντιστοιχεί σε 100 ώρες, οι οποίες περιλαμβάνουν:
- 60 ώρες σύγχρονων βιωματικών συναντήσεων, με καλλιτεχνική εργασία, πειραματισμό με υλικά, αναφορές σε καλλιτέχνες, ομαδική διερεύνηση και παιδαγωγικό αναστοχασμό.
- 20 ώρες προσωπικής μελέτης, που περιλαμβάνουν μελέτη έργων τέχνης, καλλιτεχνών, εικαστικών πρακτικών, φωτογραφικού και οπτικού υλικού, καθώς και σύντομα κείμενα που συνδέονται με τις θεματικές του προγράμματος.
- 20 ώρες προσωπικής καλλιτεχνικής διερεύνησης και τεκμηρίωσης, που περιλαμβάνουν πειραματισμούς με υλικά, φωτογραφική καταγραφή, σημειώσεις, μικρές ατομικές ασκήσεις, δημιουργία artbook ή προσωπικού καλλιτεχνικού αρχείου.
Κόστος συμμετοχής
Το συνολικό κόστος συμμετοχής στο πρόγραμμα είναι 800 ευρώ.
Για την κατοχύρωση της θέσης απαιτείται η καταβολή εγγραφής 100 ευρώ.
Το υπόλοιπο ποσό εξοφλείται σε 10 μηνιαίες δόσεις των 70 ευρώ (Οκτώβριος 2026-Ιούλιος 2027)
Βεβαίωση παρακολούθησης
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος χορηγείται βεβαίωση παρακολούθησης.
Η βεβαίωση αφορά τη συμμετοχή στο συγκεκριμένο επιμορφωτικό πρόγραμμα και δεν αποτελεί πτυχίο, δίπλωμα, άδεια άσκησης επαγγέλματος ή κρατική πιστοποίηση.
Τελική παρουσίαση / έκθεση
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με μια τελική παρουσίαση της καλλιτεχνικής διαδρομής των συμμετεχόντων/ουσών.
Στο τέλος της χρονιάς οι συμμετέχοντες/ουσες καλούνται να παρουσιάσουν επιλεγμένα έργα, υλικά ίχνη, φωτογραφίες, σημειώσεις, μικρές εγκαταστάσεις ή προσωπικά artbooks που δημιουργήθηκαν στη διάρκεια του προγράμματος.
Η τελική παρουσίαση δεν έχει αξιολογικό χαρακτήρα και δεν αντιμετωπίζεται ως έκθεση «τελικών έργων». Λειτουργεί ως χώρος αναστοχασμού πάνω στη διαδρομή του/της παιδαγωγού, στη σχέση του/της με την τέχνη, τα υλικά και τη δημιουργική διαδικασία.
Στόχος είναι να φανεί πώς η καλλιτεχνική εμπειρία μπορεί να μετακινήσει τον τρόπο με τον οποίο ο/η παιδαγωγός παρατηρεί, σχεδιάζει και συνοδεύει τις δημιουργικές διαδικασίες των παιδιών.
Διαδικασία εγγραφής
Οι εγγραφές για το πρόγραμμα ξεκινούν στις 7 Μαΐου 2026 και ολοκληρώνονται στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Σε περίπτωση που οι διαθέσιμες θέσεις συμπληρωθούν νωρίτερα, οι εγγραφές ολοκληρώνονται πριν από την παραπάνω ημερομηνία.
Οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή αποστέλλοντας σύντομο βιογραφικό στο email:
Στον τίτλο του μηνύματος χρειάζεται να αναγράφεται:
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΩΝ
Ημέρες και ώρες συναντήσεων
Το πρόγραμμα πραγματοποιείται δύο Δευτέρες κάθε μήνα, από τον Οκτώβριο 2026 έως και τον Ιούλιο 2027, ώρα 18:00–21:00.
Οι συναντήσεις για την περίοδο 2026–2027 θα πραγματοποιηθούν στις παρακάτω ημερομηνίες:
12+26/10/26 | 09+23/11/26 | 14+28/12/26 | 11+25/01/27 | 08+22/02/27 | 08+22/03/27 | 12+26/04/27 | 10+24/05/27 | 14+28/06/27 | 12+26/07/27
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 20 τρίωρες συναντήσεις. Για την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος και τη χορήγηση βεβαίωσης παρακολούθησης απαιτείται η συμμετοχή τουλάχιστον σε 16 από τις 20 συναντήσεις, δηλαδή στο 80% του προγράμματος.
Πληροφορίες
ΡΟΔΑΚΙΝΟ
Εργαστήριο Συστημικής Ψυχολογίας και Παιδαγωγικής
Τηλ.: 210 9213959
Ημέρες και ώρες επικοινωνίας: Τρίτη – Σάββατο, 9:00–17:00
Email: teamrodakino@gmail.com
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Κατερίνα Τούρλα
Ροδάκινο 